Historia Koszel Mapy Cmentarz w Koszelach Położenie Koszel Okolice Koszel Ciekawostka Rękodzieło Kontakt Mapa strony
Kronika Miejscowości

rys. Jarosława Jakimczuka

Koszele

Z tego wycinka "Kroniki miejscowości" zaczniemy zapoznawać się z miejscowościami byłej Orlańskiej włości. Jako pierwszą przedstawiamy największą i jedną z najstarszych - wioskę Koszele. Najstarsi orlanie wspominali dawniej, że ich miejscowość jest młodsza od Koszel. I to domniemanie potwierdza się faktycznie. Pierwsze wzmianka o "Coszelie" pochodzi z 1495 r w akcie nadania magdeburskich praw dla miasta Bielsk. Wieś już wtedy była rozciągnięta ponad doliną rzeki Orli, za którą rozciągała się królewska puszcza Kamieniecka. Z puszczańskiej strony doliny Koszele miały "żrebie" swojej ziemi. To właśnie "żrebie" razem z "żrebiem" werweczyńskim i lasem Topczykalskim król Aleksander przekazał księciu Jaśkowi Iwanowiczowi z prawem założenia miasta. Z biegiem czasu w tym miejscu powstała Orla. Razem z rozwojem Orli w Koszelach przybywało mieszkańców. Do bojarów doszli sielanie. W 1577r, gdy Koszele należały do księcia Jerzego Alelkowicza Słuckiego wioska zajmowała 31 włoki ziemi, były w niej dwie karczmy. Szybki rozwój przeżywają Koszele w czasie władania dwóch książąt Krzysztofa i Janusza Radziwiłłów. W 1654 roku w Koszelach mieszka 91 gospodarzy. Wśród nich już tylko jeden Omelian Luticz mógł szczycić się bojarskim pochodzeniem.

W odróżnieniu od innych mieszkańców, którzy mieli po 0,25 włoki ziemi, gospodarował 40 ha gospodarstwem. Podupadły Koszele, jak i cała Orlańska włość podczas wojen połowy XVII w. W 1663 r. dużo domów było niezamieszkanych: z 34 włok 21 leżało odłogiem. Dziesięć lat później w wiosce było 34 zamieszkane domy i już tylko 13 włok nie było obrabianych. Życie mieszkańców wioski zawsze było nierozerwalnie związane z Orlą. Tu chodzili do cerkwi p. w. św. Symeona Słupnika a potem do cerkwi p. w. św. Michała którą widać z wioski. W dworskim folwarku odrabiali pańszczyznę. Niektórzy obsługiwali Orlański dwór: stolarze, stelmachy, piwowarzy, bednarze. Gdy w 1861 roku z wioski został zdjęty ciężar pańszczyzny, wioska zaczeła rozwijać się szybciej. W 1867r w Koszelach stało 47 domów a w 1900 roku- już 75. Ciężko jednak przychodziła mieszkańcom Koszel nauka. Tylko w 1904 r istniała tu szkoła "parafialna" (wcześniej część dzieci chodziło do szkoły w Orli). Może za tą upartość lub inne cechy charakteru w II połowie XIX w. niektórym rodzinom oficjalnie zostały zmienione nazwiska: Pszczoła, Osa, Szerszeń, Goworko.


Mikołaj Sacharewicz
Tłumaczenie własne z języka białoruskiego.
Niektóre fragmenty tekstu mogą być źle przetłumaczone.
Tekst oryginalny
Poprzednia-1/2
Historia /Mapy /Cmentarz /Położenie
Okolice /Ciekawostka /Rękodzieło/Kontakt/Mapa strony